top of page
  • Jef Abbeel

De tragedie van Oekraïne. Europa als opmarsgebied voor de oorlog tegen Rusland.


Kees van der Pijl

De auteur biedt een alternatieve visie op de oorlog van Rusland tegen Oekraïne. Hij begint met de

‘Eerste Koude Oorlog’, die hij laat duren van 1944/45 tot begin jaren 70. De tweede begon volgens

hem in 1979/80 met Thatcher en Reagan. En de derde, de ‘huidige campagne tegen Poetin’, is

volgens hem gericht op de volledige overgave van Rusland en een prowesterse regimewijziging in

Moskou. Daar zullen de Russen zelf wel over beslissen. De ‘NAVO-oorlog in Oekraïne’ is de

voortzetting van die derde Koude Oorlog, aldus Van der Pijl (p. 17-18). Hij vergeet wel dat Rusland in

2014 en 2022 in Oekraïne is binnengevallen en niet de NAVO.

De shocktherapie of snelle privatisering onder Jeltsin en de armoede waarin vele Russen

terechtkwamen, wijt de auteur aan het Westen en niet aan Jeltsin (p. 18-19).

In 1994 droeg Oekraïne zijn kernwapens over aan Rusland, in ruil voor garanties. De schrijver zegt er

niet bij dat Poetin deze belofte in 2014 en 2022 zwaar geschonden heeft. In 2005 werd Chodorkovski

gearresteerd ‘voor fraude’. Van der Pijl verzwijgt dat het was wegens zijn oppositie tegen Poetin.

Miljarden vergaren mocht en mag, Poetin geeft het voorbeeld, mits men niet in verzet komt tegen de

president.

In hoofdstuk 2 lezen we dat Oekraïne een gespleten land was met meer dan 100 kleine

nationaliteiten (p. 43 e.v.). Helaas noemt hij die 100 niet. In 1991 was 72% Oekraïens, 22% Russisch.

Die 100 nationaliteiten maken dus 6% uit. In 2001 was het aantal Russen met 5% gedaald. De

grondwet van 1996 bepaalde dat het Oekraïens de enige nationale taal zou zijn en het Russisch een

minderheidstaal. Ik ga ervan uit dat het Russisch pas in 2014 gedegradeerd werd van nationale naar

regionale taal.

De privatisering van de economie draaide zoals in Rusland uit op de vorming van een oligarchie van

miljardairs, die de rijkdom onder elkaar verdeelden en op buitenlandse banken plaatsten, o.a. in

Cyprus en Nederland (p. 51-58).

Net zoals de Oranjerevolutie van 2004, was de Maidan-opstand van 2014 volgens de auteur vooral

een protest tegen de oligarchie en de corruptie. De persoonlijke verrijking van Janoekovistsj leidde

snel tot de daling van zijn populariteit. Van der Pijl noemt Maidan herhaaldelijk een ‘gewapende

staatsgreep van ultranationalisten en echte fascisten’ (p. 75, 86-90 e.v.). Er vielen alleszins minstens

84 doden, 54 demonstranten en 30 politieagenten.

Op 21 februari 2014 vluchtte Janoekovitsj uit Kiev via de Krim naar Rostov, waar hij opriep om in te

grijpen, hem weer op de troon te zetten en deze ongrondwettelijke staatsgreep ongedaan te maken.

Op 22 februari zette het parlement hem af, maar zonder de vereiste 3/4 de meerderheid.

De EU en de VS erkenden de nieuwe regering Jatsenjoek meteen alsof ze regulier was. Er zaten maar

twee ministers in uit het Russisch-gezinde zuiden en oosten (p. 96). Volgens de auteur erkende het

parlement op 23 februari het Oekraïens als enige taal, zowel federaal als regionaal (p. 97), wat ik

betwijfel. Hij legt op zijn manier uit waarom Poetin de Krim bezette en annexeerde (p. 99-101). Hij

beweert dat Moskou op de Krim de taalrechten van de Tataren herstelde: dat klopt niet, ze moeten

Russisch spreken. De beperkte westerse sancties hadden geen succes.

Van der Pijl zegt dat op 7 maart 2014 de Oekraïense goudvoorraad ter waarde van 1,8 miljard$ naar

de VS werd afgevoerd, uit angst voor een Russische invasie (p. 106). Als dat klopt, is Janoekovitsj er

niet mee weg.

Dan volgt de burgeroorlog (2014-2022), die de auteur volledig op rekening van het ‘staatsgreep-

regime van ultranationalisten en fascisten’ schrijft (p. 109-110). Die wilden de Donbas heroveren,

goed voor 16% van het BBP en 27% van de industriële productie (p. 110). Kiev heeft alleszins niet

genoeg moeite gedaan om deze burgeroorlog te vermijden of in te korten. In Odessa vielen ook 48

doden bij de onderdrukking van de opstand.


2


Het neerhalen van vlucht MH17 op 17 juli 2014 door een Russische Boek-raket wordt door de auteur

vakkundig, maar tegen alle bewijzen in, op rekening van Kiev geschoven: het zou met een

gevechtsvliegtuig de dader zijn. Op de radarbeelden zijn geen straaljagers te zien.

Hij beweert zelfs dat Australië en Nederland overwogen om militair tussenbeide te komen in Oost-

Oekraïne (p. 130-141).

Hij weidt dan uit over hybride oorlogsvoering, uit kritiek op het Joegoslavië-, Rwanda- en Lockerbie-

tribunaal en op het MH17-proces, waarbij hij herhaalt dat een Oekraïense vliegtuigraket de oorzaak

was (p. 163-173). Hij beweert dat Oekraïne sinds 2014 is omgebouwd tot een NAVO-frontstaat om

de confrontatie met Rusland aan te gaan en om Rusland te isoleren, ook economisch. En hij beweert

dat het Westen nooit de intentie had om de Minsk-akkoorden na te leven (p. 175-178). Hij geeft wel

toe dat Russische troepen in augustus 2014 met 4.000 man intervenieerden om te verhinderen dat

Donetsk opnieuw in handen van Kiev zou vallen. Poetin ontkende altijd dat er Russen ter plaatse

waren. De niet al te fraaie website Mirotvorets, waar Gerhard Schröder op vermeld stond, noemt hij

een dodenlijst. Na Zelenski’s overwinning in 2019, werden vijf tv-zenders gesloten wegens ‘Russische

propaganda’ (p. 199).

De Russische invasie dan. Die wordt compleet goedgekeurd en de vreselijke oorlogsmisdaden in

Boetsja worden gewoon in de nek van de Oekraïners geschoven (p. 213-214)! Als lezer moet je dan

kalm blijven en nog 50 pagina’s volhouden.

De auteur heeft wel gelijk als hij zegt dat het Westen geen draaiende oorlogsindustrie heeft en

eerder zijn munitievoorraden zal uitputten. Hij beweert ook stellig dat Rusland zal winnen: dat kan

wel kloppen. Na de (naar mijn gevoel domme ) aanval op de Kertsj-brug (8 oktober 2022),

vernietigde Rusland een groot deel van de Oekraïense infrastructuur (p. 220-224).

De auteur ontleedt ook de aanslagen op Nord Stream2 en verwijst naar Amerikaanse duikers als

daders (p. 230).

Hij eindigt met te zeggen dat Rusland ook nog Charkov en Odessa zal moeten annexeren “om recht

te doen aan de aspiratie van de bevolkingen in die provincies en om daar een democratie mogelijk te

maken.” Zeker Odessa is te Europees ingesteld om naar een ‘Russische democratie’ te verlangen.

Beoordeling

Dit boek geeft een totaal andere kijk op de oorlog in Oekraïne dan wat we gewoon zijn. De lezer zal

dus tijdens de lezing ervan wakker blijven. De auteur is zeer belezen, zoals ook blijkt uit de duizend

voetnoten, maar hij geeft zijn eigen interpretatie aan vele feiten. En hij heeft enkel anti-Amerikaanse

bronnen gekozen.

Hij veroordeelt nergens de oorlog van Poetin, de ergste sinds 1945, met ruim 100.000 doden aan

beide kanten. Evenmin zegt hij iets over de al minstens 103.000 geregistreerde oorlogsmisdaden, de

tienduizenden kinderen die door de Russen ontvoerd zijn en de complete verwoesting van

Marioepol. De president en de premier noemt hij systematisch ‘fascisten’, hoewel ze allebei joden

zijn.

De Holodomor noemt hij een ‘ultranationalistische interpretatie van de geschiedenis’ (p. 33), hoewel

iedere historicus aanneemt dat Stalin toen bewust ruim 4 miljoen doden veroorzaakte. Hij vermeldt

ook niet de executies en deportaties door Chroesjtsjov tijdens de terreur (1936-1938). Hij vernoemt

terecht alle Amerikaanse blunders sinds 1945, maar spreekt niet over de onderdrukking van Oost-

Europa door de Sovjet-Unie tussen 1945 en 1989. De verkiezingen van 2010 noemt hij de laatste vrije

in heel Oekraïne (p. 46), alsof Zelenski in 2019 met zijn 73% niet vrij verkozen werd. Hij beweert dat

verschillende Oekraïense mensensmokkelaars werden vrijgelaten uit Nederlandse gevangenissen als

ze meevochten tegen de Russen, alsof de Nederlandse justitie zo werkt, maar hij noemt er geen

enkele met naam (p. 69). Prigozjin (gedood op 23 augustus 2023) is hier nog springlevend (p. 235-

236) en de Russen buiten Rusland noemt hij ‘Het Nabije Buitenland’ (p. 238) i.p.v. de ‘Roesskii

Mir’/de Russische Wereld. Op enkele plaatsen staan zetfoutjes (p. 13, 26, 99) en soms staat er een

afwijkende spelling (p. 78, 79). Achteraan staat wél een nuttige lijst met afkortingen (p. 242-246).


3


Referentie

Kees van der Pijl,

De tragedie van Oekraïne

Europa als opmarsgebied voor de oorlog tegen Rusland.

Uitgeverij De Blauwe Tijger, Groningen, 2023

Paperback, 287 pagina’s, 24 x 16 cm, foto, kaartjes, afkortingen, noten

ISBN 978-94-932-6221-8; € 24,95.

©Jef Abbeel, april 2024 www.jefabbeel.be



Комментарии

Оценка: 0 из 5 звезд.
Еще нет оценок

Добавить рейтинг
bottom of page