Paradox van de marathon. 42 marathonlessen en avonturen

Aart Stigter

Aart Stigter (°1956) liep 34 marathons tussen 1984 en 2003. Zijn beste tijd was 2u15’14”(1989) en als

veertiger liep hij nog 2u16’31”; Hij trainde nog op gevoel, zonder zich te laten beïnvloeden door

boven- en ondergrenzen van de hartslagmeter, wat niet belette dat hij hem in wedstrijden strikt

volgde.

In zijn inleiding vertelt hij over de evolutie van de marathontijden in 25 jaar, de supersnelle schoenen

die drie minuten winst opleveren, maar erg duur zijn en slechts 500 km meegaan.

Dan volgt een chronologisch overzicht van zijn 34 marathons. Hij komt aan het symbolische getal van

42 hoofdstukken door er enkele van zijn partner Ellen Abbringh en van zijn zoon Bas bij te voegen.

Bij elke marathon krijgt de lezer ook enkele tips.

Zijn eerste marathon (1984) was een gedeeltelijk succes: hij won hem, maar het was in 2u28’ i.p.v.de

gewenste tijd van 2u20. De laatste 19 km waren een lijdensweg. Hij trok zijn conclusies: tweemaal

een halve is geen hele, dus meer lange trage duurlopen uitvoeren. Zijn tweede was al zes minuten

sneller. Hij had in de winter crossen gelopen en in de zomer ook korte wedstrijden over 800 en 1.500

m om meer basissnelheid te krijgen. Zijn derde in 1986 was weer een stuk beter: 2u17’05”. Zijn

advies: loop niet op kop bij tegenwind en zelfs bij rugwind loop je best achteraan in je groepje. Twee

jaar later zat hij aan 2u16’51” en 2u16’49”. Hier (p. 36-37) toont hij ook zijn voorbereiding: weken

van resp. 145, 160, 195, 185, 100, 205, 185, 210, 195, 125 en 145 km. Ook de tempo’s zijn pittig: 15 à

18 per uur en bij interval nog veel sneller (b.v. 6 x 1500 in 4’29”). Hij geeft ook tips om onvoorziene

zaken uit te sluiten.

De volgende marathons leveren weer enkele seconden winst op: 2u16’39” en 2u15’14”, zijn record. .

Hij werd in Rotterdam ook nog wereldkampioen van de politie, maar hij betreurt dat hij de titel van

Nederlands kampioen daardoor liet liggen omdat er in Helmond niets te verdienen viel. Hij adviseert

dan ook: verkies altijd het sportieve (nationaal kampioen) boven het geld (Rotterdam).

Op het Nederlands kampioenschap van 1990 miste hij de titel door een verkeerde sportdrank, die

voor darmkrampen zorgde. Ook hier trekt hij een les: experimenteer niet met eten en drinken voor

en tijdens de marathon, maar doe dat vooraf tijdens de trainingen.

In Frankfurt liep hij zijn tiende marathon in ‘slechts’ 2u17’40”, als gevolg van de regen en de kou. Jos

Sasse won in 2u13’16”: 16” te veel om een mooie Audi te krijgen.

Bij de Wintermarathon van Apeldoorn 1991 lezen we dat arme Oost-Europeanen kwamen meelopen,

totdat de Afrikanen opdoken en de geldprijzen meepakten. Bij -3° won hij in 2u20’48”. Tegen de kou

goot hij warme drank over zijn hoofd: dat vocht koelde snel af en daardoor kreeg hij het nog kouder,

dus niet doen. In Rotterdam ondervond hij dat een te snelle start en eerste helft zich nadien wreken:

het duurt langer voordat de spieren zich nadien herstellen. En in Enschede ondervond hij dat je beter

geen marathon loopt als je moe en verkouden bent. Nadien nam hij wel drie weken rust om

blessures te voorkomen en decennialang te kunnen lopen.

Rotterdam 1992 was dan weer zeer goed: 2u15’43”, met dank aan een ‘rustige’ eerste helft. Dat

‘rustig’ was dan nog wel 1u06’20”. Hij concludeerde: een rustige start zorgt voor een efficiënter

energieverbruik en een beter einde. En als je bij een drukke start enkele seconden verliest, haal die

dan niet in door een spurtje maar doe het geleidelijk. De marathon van Beijing miste hij door een

administratieve fout van de KNAU. De volgende uitdaging werd Reykjavik (1993). Het parcoursrecord

stond op 2u19’. Hij maakte er 2u17’50” van.

In 1994 werd hij in Rotterdam Nederlands kampioen voor favoriet Marti ten Kate in een zeer goede

2u15’38. Helsinki werd zijn derde marathon in een half jaar: hij moest uitstappen na 29 km en

concludeerde: één marathon per jaar is voldoende, iets waar hij zich echter niet altijd aan hield. In

dat jaar trouwde hij met Ellen Abbringh, met wie hij vanaf 1995 ook trainingsstages voor lopers ging

organiseren in Lanzarote.

In 1995 was enkel Frankfurt goed: 2u16’33”. Tot km 32 ging het schitterend, dan werd het een

lijdensweg.


2

Op het NK van 1996 in Rotterdam werd hij eerste Nederlander, na twee asielzoekers. Op het podium

moest hij tevreden zijn met brons. Zijn tijd was matig: 2u21’07” en zijn les hieruit was: de hartslag

liegt nooit; als die boven het omslagpunt komt, volgt de afstraffing.

Het jaar daarop verbeterde hij het Nederlands record voor 40-plussers met 6 minuten en bracht het

op 2u16’31” en dit ondanks blessures en een hartritmestoornis tijdens de voorbereiding. Zijn les:

combineer de looptraining met mountainbike en met lichte krachttraining voor rompstabiliteit : dan

versterk je het lichaam en belast je het minder.

Zijn partner Ellen Abbringh werd met 3u54’31” nog Nederlands kampioen bij de dames boven 35.

De marathon in Minneapolis eindigde met een opgave door de warmte en een onaangepast tempo.

Zijn les hieruit: doe aan sightseeing na de wedstrijd, niet ervoor.

In 1998 trainde hij minder en rustte hij onvoldoende doordat hij van politieambtenaar overstapte

naar ondernemer: hij startte een eigen bedrijf, een sport- en gezondheidscentrum. In Rotterdam

werd hij nog wel eerste master in 2u18’52”. Zijn les: als je niet voldoende rust neemt, gaat het effect

van de training verloren. Nadien won hij nog de zware marathon van Terschelling door bossen en

duinen in 2u31’01”. In 1999 vestigde hij daar een nieuw parcoursrecord met 2u28’50”.

In Rotterdam 1999 moest hij uitstappen na 37 km. Oorzaak: te weinig rust door het succes van zijn

bedrijf. En zijn les: als het niet goed gaat, stap dan op tijd uit om de fysieke schade te beperken.

In 2000 liep hij nog 2u20’02” en 2u23’30” en stond hij voor de zevende keer op het podium van het

NK. Het duurde drie uur voordat hij kon plassen voor de dopingcontrole.

In 2001 haalde hij in Rotterdam 2u25’45”. Zijn les: voor een goede marathon moet je voldoende

kilometers getraind hebben en de zwaarste week plan je best drie weken ervoor. Daarna doe je het

rustig aan.

De Jungfrau Marathon van 2002 liep hij in 3u36’04”. Hij was pas 51 ste terwijl hij lang bij de top vijf had

gelopen. Zijn energievoorraad was op. En voor deze bergmarathon moet je vooral oefenen op

snelwandelen.

In 2003 liep hij zijn laatste in Amsterdam: 2u26’58”. Zijn lichaam en geest zeiden dat zijn beste jaren

voorbij waren.

Hij volgde dan nog wel zijn zoon Bas, die in 2014 zijn eerste marathon liep in 2u51’31”, de volgende

in 2u34’ en 2u32’ en in 2019 in Amsterdam 2u24’59” of 25 minuten sneller dan zijn eerste.

Verklaring: erfelijk talent en de juiste indeling van de race.

In het laatste en kortste hoofdstukje vat Stigter zijn tips nog eens samen in 195 symbolische

woorden. Sinds 2003 droomt hij nog vaak van een marathon, maar zijn verstand zegt hem het niet te

doen. Verstand en gevoel blijven voor hem de paradox van de marathon.

Beoordeling

Aart Stigter heeft op basis van zijn uitgebreide logboeken een autobiografie geschreven van zijn

levenslang lopen. Zijn motto zou kunnen zijn: ‘Curro, ergo sum’ of ‘Ik ren, dus ik ben’.

Elk van de 42 hoofdstukken heeft een duidelijke structuur: de voorbereiding op de marathon, het

verloop, zijn bedenkingen nadien. De lezer beleeft dus niet enkel de wedstrijd, maar ook het mentale

aspect daarvan: de pijn, het succes, de voldoening bij het bereiken van de eindmeet en van het

podium, de vreugde om een nieuw record. Als loper herken je veel van deze gevoelens en apprecieer

je de nuttige tips die hij na elke race geeft. Tussendoor vertelt hij ook over zijn mooie crossuitslagen,

inclusief op het WK en zijn even mooie tijden op de piste. Het boek blijft boeien tot op het einde.

Soms staat er een druk- of spelfoutje in.

Eén detail: het was mij niet duidelijk welke paradox hij in de marathon ziet: in het begin is de paradox

dat records verbroken worden dankzij de technische vooruitgang en de geavanceerde sporthorloges.

Dat geldt toch ook voor de baanatletiek, het wielrennen en vele andere sporten?

En op het einde zegt hij dat verstand en gevoel de paradox zijn.

De meeste atleten die genoemd worden, hebben een kortere carrière gehad dan de auteur, die zijn

krachten goed gespaard heeft. Actieve marathonlopers kunnen er heel wat wijsheden uithalen.


3


Referentie

Paradox van de marathon

42 marathonlessen en avonturen

Aart Stigter

Uitgave van ‘Hardlopenisleuk.nl, januari 2022

220 pagina‘s, foto’s, tabellen

ISBN 978-90-903-4766-0

Te bestellen bij: aart@hardloopcentrumstigter.nl, voor € 19,90 + verzendkosten

©Jef Abbeel februari 2022 www.jefabbeel.be



Archief
Zoeken op tags
Categorie