top of page
  • Jef Abbeel

Requiem pour Hong Kong. Comment la Chine a tué Hong Kong.


Dorian Malovic

De auteur is Azië-specialist voor het Franse dagblad La Croix. In de jaren 80 verbleef hij in Hong Kong, hij

keerde er meerdere keren terug en ontmoette er toonaangevende figuren zoals Joshua Wong, Mgr.

Joseph Zen, Jimmy Lai en velen die nu helaas in de gevangenis zitten. De protestbeweging van 3 miljoen

voor het behoud van de democratie in 2019-2020 volgde hij op de voet. Ze werd wreed onderdrukt door

China. De 7 miljoen Hongkongers leven nu onder Xi Jinping, volgens Malovic de wreedste en meest

repressieve autocraat sinds Mao. Miljoenen van hen, vooral Kantonezen, waren destijds de Mao-dictatuur

ontvlucht, maar nu leven ze weer onder een dictatuur (p. 14).

In 1987 werd Malovic correspondent in een overbevolkt en peperduur Hong Kong. Dat was toen het enige

gebied in Azië, behalve Japan, met volledige persvrijheid. Hij ontmoette er Chinezen die in de jaren 50-70

de terreur en de hongersnood van de ‘Grote Sprong Voorwaarts’ (met 35 miljoen doden) waren ontvlucht

en in 1966-1976 de terreur van de Culturele Revolutie (met 10 miljoen doden) (p. 22). In Hong Kong

werkten ze 12 uur per dag, 7 op 7. Hij ondervond dat alles verboden was, maar tegelijk alles mogelijk. De

industrie trok weg naar het vasteland: in de jaren 90 was China nog arm en waren de lonen laag.

Monumenten en vliegtuigen verkeerden in erbarmelijke staat, terwijl de Taiwanese Cathay Pacific de

beste maatschappij van de wereld was. De investeringen tijdens Deng kwamen grotendeels uit Hong Kong

en Taiwan (p. 64).

Malovic vertelt ook over de katholieke kerk in China: in 1949-1951 werden alle priesters en missionarissen

gevangen gezet, verbannen of vermoord. De CCP (Chinese Communistische Partij) probeerde heel de

kerkelijke structuur te vernietigen, ze confisqueerde alle bezittingen en brak de banden met het Vaticaan.

De 4 miljoen katholieken werden publiekelijk vernederd en gevangen gezet. Tijdens de Culturele

Revolutie takelden de Rode Gardisten de kerken en kathedralen zwaar toe. Eind jaren 80 herleefde de

kerk, maar de controle bleef: ze mocht zich niet onderwerpen aan het Vaticaan. En talrijke priesters zaten

nog in de gevangenis. Buitenlandse priesters mogen nog altijd niet de catechismus onderrichten of een

mis lezen. Malovic bezocht ook een dorp op 80 km van Xi’an, waar een Romaanse kerk uit de 19 de eeuw

stond en waar enkele honderden gelovigen waren ontsnapt aan de zuiveringen van de jaren 50-70. De

dorpskinderen hadden nog nooit een westerling gezien.

Dan vertelt hij over Tiananmen. Zes maanden werd er betoogd tegen corruptie en voor democratie. De

Hongkongers steunden de opstand door hun geld van de bank te halen, waardoor de aandelen 10 à 40%

daalden. 30 jaar later werd mediamagnaat Jimmy Lai nog gevangengezet en in 2022 werd kardinaal

Joseph Zen op zijn 90 ste nog aangehouden.

Hong Kong dan. In 1997 vond de overdracht plaats van Groot-Brittannië naar China. China benoemde de

Wetgevende Raad en stemde 13 wetten die een aantal vrijheden inperkten.

Hij vertelt ook over Yiwu, de grootste supermarkt ter wereld, met elke dag duizenden kopers van overal.

Hij spreekt over huwelijksbureaus, over welk soort mannen de meisjes willen en hoort dat ze zich op hun

28 ste al oud voelen en zich bij het afval rekenen. De onderwereld van de prostitutie en van de homo’s krijgt

ook zijn aandacht.

In 2013 bezocht hij Tibet. Tientallen camera’s volgden hem en zijn drie Franse collega’s. Normaal mogen

buitenlandse journalisten er niet binnen wegens de bezetting en kolonisering door de Chinezen. Maar zij

werden bij uitzondering uitgenodigd door de Chinese overheid om het gemoderniseerde Tibet te

bewonderen, ondanks de negatieve artikelen die hij al geschreven had over de onderdrukking en

arrestatie van duizenden monniken die creperen in de gevangenissen (p. 157-162).

De religieuze repressie bestaat nog steeds, hoewel er officieel godsdienstvrijheid is. Tussen 2009 en 2012

hebben meer dan 100 monniken zichzelf in brand gestoken als protest. In 1950 beloofde Mao totale

autonomie aan de Dalai Lama, maar hij hield zich daar niet aan.

In 2015 bezocht hij Xinjiang, het gebied van de Oeigoeren. Ook zij worden onderdrukt in hun godsdienst

en taal. Aan de grote moskee staat permanent een cordon gewapende politieagenten. Malovic heeft zijn

getuigen enkel kunnen spreken door te ontsnappen uit de groep, waarvoor hij nadien flink uitgekafferd

werd door de gids. Pas in 2016 bereikten onthullingen over de Chinese culturele genocide op de

Oeigoeren en de heropvoedingskampen met meer dan 1 miljoen gevangen Oeigoeren het Westen dankzij

Adrian Zenz, een Duitse onderzoeker.


2


Ook voor de kleine gemeenschap katholieken in Xinjiang verslechtert de situatie: steeds meer

categorieën, gaande van scholieren tot ambtenaren, mogen niet meer naar de kerk gaan. Xi is bijna zo erg

als Mao, die alle godsdiensten wou uitroeien (p. 184).

De auteur besluit dit hoofdstuk als volgt: China had 50 jaar nodig om Tibet te vermoorden, 20 jaar om

Xinjiang af te slachten en 1 jaar om Hong Kong te verpletteren in 2019-2020.

In 2014 hadden de Hongkongers al maanden tevergeefs geprotesteerd tegen een Chinese wet die

bepaalde dat de baas van Hong Kong niet meer met algemeen stemrecht verkozen mocht worden. In

januari 2020 werden alle bijeenkomsten verboden wegens het virus van Wuhan. Een buitenkansje voor

Peking om in juni 2020 een nieuwe, nog strengere wet op te leggen. In 2022 kwam Xi naar Hong Kong om

de nieuwe baas in te huldigen: John Lee, de politiechef die verantwoordelijk was voor de onderdrukking in

2019. De inwoners kunnen nu niet meer vrij praten over politiek en ook de sociale media worden streng

gecontroleerd door de geheime dienst. In 2023 reisde de schrijver met schrik naar Hong Kong, bang dat

hij gearresteerd zou worden voor zijn artikels uit 2019. Dat viel mee. Hij zag overal Chinese vlaggen als

symbool van de gebiedsverovering. Getuigen vertelden hem hoe bang ze waren om opgepakt te worden.

De leiders van de beweging voor democratie van 2020 zitten allemaal in de cel (p. 226-227). De censuur is

nu onbegrensd. Zelfs het lied ‘Glory to Hong Kong’ uit 2019 mag niet meer gezongen worden en moet

vervangen worden door het Chinese ‘De mars van de Vrijwilligers’ (p. 233). Op drie jaar tijd hebben

400.000 Hongkongers hebben het gebied verlaten. Maar elke dag immigreren er 200 Chinese

handarbeiders. De leraren moeten bij de leerlingen patriottisme aanbrengen, de toespraken van Xi

aanleren en zeggen dat het Westen China bedreigt. 30% van de leerlingen komen van het vasteland en

zijn potentiële spionnen, die leraren verklikken als ze de regels niet volgen.

De auteur besluit: de wereld kijkt al 40 jaar gefascineerd naar China en hoopte op politieke hervormingen,

maar China heeft ons verraden en bedreigt het evenwicht in de Stille Oceaan en zeker in de Zuid-Chinese

Zee, die China voor zich opeist, tot ongenoegen van de Filippijnen, Vietnam, Maleisië en Brunei en dat

ondanks de veroordeling door het Internationaal Gerechtshof in Den Haag in 2016. Japan wordt ook

bedreigd door Noord-Korea en China; het verdubbelt nu zijn militair budget in 5 jaar. Australië, het

Verenigd Koninkrijk en de VS hebben samen de AUKUS opgericht (een trilateraal veiligheidspact tussen

Australië, het Verenigd Koninkrijk en de Verenigde Staten) als verdedigingsmechanisme. De verplettering

van Hong Kong is een voorbode voor de onderdrukking van Taiwan. De militaire uitgaven van China

stijgen al 28 jaar en bedroegen 292 miljard $ in 2023. Het wil samen met Poetin een nieuwe, despotische

wereldorde creëren, ten koste van de democratieën (p. 247-251).

Beoordeling

Dit boek is een duidelijke en niet mis te verstane waarschuwing aan de leiders van het Westen en van

Oost-Azië voor het toenemende Chinese gevaar. Optimisme is er weinig in te vinden. En de auteur zegt

weinig goeds over China. Achteraan staat een summier chronologisch lijstje en een vaag kaartje van

China. Een aparte kaart van Hong Kong is er niet bij: je moet zelf uitzoeken waar Victoria-eiland,

schiereiland Kowloon etc. liggen. Mijn ‘Atlas of China’ was dus nodig om een aantal plaatsnamen terug te

vinden.

Referentie

Dorian Malovic,

Requiem pour Hong Kong

Comment la Chine a tué Hong Kong.

Editions Bayard, Montrouge (Frankrijk), mei 2024

267 pagina’s, 13 x 21 cm, € 19

ISBN 978-22-275-0093-8

©Jef Abbeel, Turnhout, mei 2024 www.jefabbeel.be



Commenti

Valutazione 0 stelle su 5.
Non ci sono ancora valutazioni

Aggiungi una valutazione
bottom of page