Taiwan. Het nieuwe geopolitieke brandpunt.

Rien T. Segers

De auteur is specialist in Oost-Azië, doceerde in China en publiceerde in 2023 ‘De lange

Mars van Xi: Acht lessen over de Chinese dreiging’.

In dit boek gaat hij ervan uit dat Xi zal proberen om Taiwan goedschiks of kwaadschiks in

te lijven. Hopelijk trekt Xi conclusies uit de Russische inval in Oekraïne, die al vier jaar

duurt i.p.v. vier dagen. En uit de Amerikaans-Israëlische oorlog tegen Iran, die al voor

veel ellende en weinig resultaat heeft gezorgd.

Voor Taiwan hebben de VS al een standpunt sinds 1979, nl. Taiwan eventueel te

beschermen tegen een vijandelijke inval, de EU heeft dat nog altijd niet.

Segers geeft een kort historisch overzicht en signaleert dat de inheemse bevolking met

600.000 mensen slechts 2,6 % van de totale bevolking (23 miljoen) vertegenwoordigt (p.

22). Tussen 1624 en 1662 was de Nederlandse VOC er de baas. Portugal was er al

eerder, van 1544 tot 1624, maar Segers rekent dat niet tot de officiële geschiedenis van

Taiwan, hoewel het er de naam Ilha Formosa aan gaf, een naam die tot ver in de 20ste

eeuw gebruikt werd. China volgde tot 1895 en zorgde voor een grootschalige Han-

migratie. In 1895 woonden er 3 miljoen Han-Chinezen en slechts 200.000 inheemsen.

Na de Chinees-Japanse oorlog van 1894-1895 werd Taiwan aan Japan toegewezen. Na

de nederlaag van Japan werd Taiwan weer ingelijfd bij China. Tussen 1945 en 1949

vluchtten Chiang Kai-shek en 2 miljoen aanhangers ‘tijdelijk’ naar Taiwan. Hun doel was

het vasteland te heroveren.

Chiang verbood het Japans en het Taiwanese Hokkien: het Mandarijn werd de verplichte

taal. Dat stuitte op veel verzet, waarbij in 1947 tussen 20.000 en 30.000 Taiwanezen

gedood werden. In 1949 werd de staat van beleg ingesteld: die duurde tot 1987! De

Kuomintang kopieerde de dictatuur van Mao, maar bracht de economie wel op gang.

Eind jaren 70 was Taiwan al een economische wereldspeler. Maar in 1971 werd het in de

VN vervangen door China, dat sindsdien van alles doet om de zelfstandigheid en de

democratie in Taiwan te ondermijnen. Sinds 1996 heeft Taiwan vrije verkiezingen en is

het een modelstaat.

In 2015 ontmoetten president Ma en president Xi elkaar in Singapore. Dit was de eerste

(en voorlopig de laatste) ontmoeting sinds 1949. Sinds 2016 is de DPP/Democratisch

Progressieve Partij aan de macht, tot spijt van Xi, die de presidenten Tsai Ing-Wen (2016-

2024) en Lai Ching-te (2024 -..) ‘gevaarlijke separatisten’ noemt. De onderdrukking van

Hongkong in 2020-2021 en de Russische invasie in Oekraïne maakten sterke indruk op

de Taiwanezen. In 2024 kozen zij Lai, die geen annexatie bij China wil.

Taiwan speelt een voorname rol in de wereldeconomie: het unieke Hsinchu (of Xinzu)

Science Park is het centrum van de mondiale chip-industrie. Het telt 584 bedrijven, o.a.

TSMC, Acer en Apple en 180.000 mensen in dienst. TSMC/Taiwan Semiconductor

Manufacturing Company heeft op zijn eentje 73.000 werknemers en een omzet van 90

miljard dollar. De afgelopen drie decennia kende het Taiwanese BNP een jaarlijkse groei

van 8%! Van de export gaat 40% naar China, dat slechts 180 km verder ligt. De voorbije

18 jaar investeerde Taiwan er jaarlijks 15 à 40 miljard dollar. Het Taiwanese Foxconn,

producent van de Apple-iPhones, heeft er 1 miljoen werknemers, die in het verleden

soms 18 uur per dag werkten.

China telt zeer veel Taiwanese bedrijven, maar sinds 2015 is er een terugval: Taiwan

beschouwt ze als steun aan het gevaarlijke regime en jongeren willen liever niet meer als

eenzame expat naar China. De investeringen gebeuren nu meer in de ASEAN-landen

(Association of Southeast Asian Nations).

Segers somt vijf argumenten op waarom China per se Taiwan wil annexeren (p. 56-58):

de CCP vindt dat de oorlog van 1949 pas voltooid is als Taiwan erbij is; alle Chinese

leiders hebben beweerd dat het Westen achteruit gaat en Azië vooruit; de successen van

Taiwan(democratie, welvaart, technologie) irriteren de CCP; met Taiwan erbij controleert

China de zeeroutes; Taiwan is de grootste investeerder in China (194 miljard dollar

tussen 1991 en 2021) en is sterker in staal, scheepsbouw en technologie. Als China het

inpalmt, haalt het al die kennis binnen.

Een invasie kan leiden tot een wereldoorlog tussen enerzijds China, Rusland en Noord-

Korea en anderzijds Taiwan, de VS, Japan, Zuid-Korea en het VK. Xi kent dat risico ook,

maar lijkt dat erbij te nemen. Xi’s Chinese Droom houdt ook in dat China wereldleider

wordt, met één Han-identiteit, ook in het aangehechte Taiwan en met een afkeer van

Westerse mensenrechten, democratie en vrije pers. De CCP/Chinese Communistische

Partij heeft de absolute macht over de regering, de rechterlijke macht en het leger. Als de

CCP zegt dat het leger Taiwan moet binnenvallen, dan zal het dat ook doen (p. 73-79).

Met zijn Nieuwe Zijderoute of BRI/Belt and Road Initiative, het grootste economisch

project uit de geschiedenis, isoleert hij Taiwan, want de deelnemende landen moeten de

kant van China kiezen.

147 landen, twee derde van de wereldbevolking, 40% van het mondiale BNP, doen eraan

mee en steunen dus het sinocentrisch wereldbeeld, de legitimiteit van de CCP en van Xi.

China leent nu aan die landen meer geld uit voor infrastructuur dan de Wereldbank of het

IMF. Helaas kunnen arme landen zelfs de rente niet terugbetalen. De effecten zijn

zichtbaar: in Griekenland veranderde de verouderde haven van Piraeus in de

gloednieuwe, grootste containerhaven van de Middellandse Zee dank zij Cosco, China

Ocean Shipping Group Company, dat er wel de baas werd. En in Sri Lanka werd China

Merchants in 2017 voor 99 jaar en voor 85% eigenaar van de haven van Hambantota (p.

103).

Er werden ook fouten gemaakt: de lokale bevolking werd er weinig bij betrokken, de

beloofde werkgelegenheid bleef grotendeels uit, evenals de opdrachten aan lokale

bedrijven. De Chinese bevolking zou liever zien dat het geld aan hen werd besteed. Maar

voor China is het een geweldig succes.

Volgens Segers zoekt Xi nu naar het gunstigste moment om Taiwan in te lijven. Zijn leger

is het grootste van de wereld en in omvang 10 à 15 keer dat van Taiwan. Bovendien

verhinderen de oppositiepartijen Kuomintang en Taiwan People’s Party de aankoop van

zeer moderne wapensystemen (ISW/Institute for the Study of War, 03.04.2026).

Met zijn ‘cognitieve oorlogsstrategie’ beïnvloedt China de media en manipuleert het de

gedachten van de vijand door fake news in de Taiwanese media te verspreiden (p. 117-

119).

De auteur verwijt Trump en de EU dat ze geen proactieve pogingen ondernemen om met

China te praten over Taiwan. Ze hebben geen les geleerd uit de inname van de Krim

door Rusland. Xi wacht het einde van de oorlog tegen Oekraïne af en het effect op

Rusland. Segers voorziet de inval in 2027: dan bestaat het Chinese leger 100 jaar. 2030

kan ook: dan zullen de VS dezelfde halfgeleiders kunnen maken als Taiwan, dus minder

afhankelijk zijn en minder geneigd om te helpen.

Verder beschrijft hij hoe Litouwen gestraft werd toen het een vertegenwoordiging van

Taiwan toeliet in Vilnius: hun ambassade moest verdwijnen uit Peking, de medewerkers

verloren meteen hun diplomatiek paspoort, er mochten geen Litouwse goederen meer

ingevoerd worden. Een datum vermeldt hij niet: het was november 2021.

Sinds 2016 saboteert China de veertien onderzeese datakabels die Taiwan verbinden

met de rest van de wereld. En het desinformeert met ca. 2.400 nepberichten per dag,

ook via Facebook, X en TikTok. In augustus 2022, april 2023 en april 2025 blokkeerde

het heel Taiwan en de Straat van Taiwan, zodat er geen export of import meer mogelijk

was (p. 154-160).

Segers beschrijft ook de fases van een aanval en concludeert dat de verwoestingen

groter zullen zijn dan in alle andere oorlogen die sinds 1945 gevoerd zijn (p. 161-163).

Sancties tegen China zullen tegensancties veroorzaken, zoals geen toegang tot

onmisbare zeldzame aardmetalen en computerchips.

Een zwakke kant van Taiwan is ook dat het slechts 12% van zijn energie zelf produceert

(via kerncentrales). Plus de onzekerheid over Amerikaanse hulp bij een invasie. China

daarentegen kan rekenen op Noord-Korea, dat bereid is om dan nog eens in Zuid-Korea

nog binnen te vallen, én op Rusland, dat beperkte militaire steun zal leveren (p. 171-

187). Een oorlog zou de wereldeconomie 10 triljard dollar kosten of 10% van het

wereldwijde BNP en een inname van Taiwan zou de relaties tussen China en de EU

totaal ontwrichten. China zou dan ook de drukst bevaren zeeroutes controleren. En de

halfgeleiders en meest geavanceerde chips, waarvan Taiwan nu resp. 60 en 90%

produceert. In 2024 exporteerde Taiwan voor 500 miljard dollar, drie keer zoveel als

China, vijf keer zoveel als de VS. Die export zal stilvallen en leiden tot tekorten in chips

(en in geneesmiddelen). Voor het Nederlandse hightechbedrijf ASML zou dat rampzalig

zijn.

De auteur hoopt op een vreedzame oplossing via de voorlopige handhaving van de

huidige status quo, die er enkel kan komen als China voldoende afgeschrikt wordt door

Taiwan en zijn bondgenoten.

Beoordeling

Rien Segers heeft opnieuw zeer degelijk werk afgeleverd: zijn boek is goed

gestructureerd en elk onderdeel krijgt stevige argumentatie. Hij kent zijn onderwerp, ook

dankzij bezoeken en werken ter plaatse. Voor eenieder die wil weten hoe het nieuwe

geopolitieke brandpunt eruit gaat zien, is dit boek van belangrijke waarde.

Toch een paar opmerkingen. Op p. 26 staat dat 250.000 inwoners Taiwan verlieten

tijdens de Japanse overheersing. Segers zegt niet waar ze naartoe trokken.

Bij de oude Zijderoute (p. 89) vergeet hij dat papier een veel groter deel uitmaakte dan

zijde. Zie het boek van Valerie Hansen, De Zijderoute (2021). Hij zegt dat het westen

toen al ivoor naar China bracht (p. 89): het is mij een raadsel wie dat voor de koloniale

tijd al uit Afrika bracht.

Op p. 106 zegt hij dat 17 landen van de EU een overeenkomst hebben met het BRI; op

p. 109 spreekt hij over 8. Op p. 42 lezen we dat in 2020 40% van de export naar China

ging; op p. 48 dat 25% van Taiwans totale handel naar China gaat. Hij noemt de

overname van Hongkong vreedzaam (p. 57+68): hij bedoelt dat het leger niet ingezet

werd. Een kaart van Taiwan en van China ontbreekt helaas, een lijst met afkortingen ook.

Nog enkele details: ‘wordt onderkent’ (p. 76): liefst met -d. ‘Xiami’ (p. 124) mag Xiaomi

worden. De oorlog in Oekraïne is al vier jaar bezig i.p.v. ‘drie jaar’ (p. 165 en p. 206)

.’Verliezen leiden’: lijden is correct. ‘Bevredige’ oplossing (p. 211): bevredigende. Bij de

noten/bibliografie staat ‘Paul’ Coppens: hij heet Pascal. En ik mis daar de studie van

Jacques Gravereau, Taïwan, une obsession chinoise (2023). Op de kaft achteraan staat

‘seperatisten’: dat mag separatisten worden.

Referentie

Rien T. Segers,

Taiwan.

Het nieuwe geopolitieke brandpunt.

Uitgeverij Balans, Amsterdam/Pelckmans, Kalmthout, februari 2026

Paperback, 224 pagina’s, noten.

ISBN 978-94-638-2486-6; € 21,99 (e-boek: € 13,99).

© Jef Abbeel, april 2026 www.jefabbeel.be